Nieuws uit Frankrijk

Aan Frankrijk uitgeleend/uitgeleverd
door Raymond van Doorn

 

Zoals de ambtenaar in het boekje van A. Alberts ben ik -tot mijn grote genoegen- aan Frankrijk uitgeleend: voor twee jaar werk ik bij het Franse ministerie van Duurzame Ontwikkeling, gevestigd in de zakenwijk La Défense van Parijs. Het boekje van Alberts had destijds bijna de titel 'Aan Frankrijk uitgeleverd' gekregen omdat de uitgever de titel niet goed verstond aan de telefoon.
Gelukkig kan ik constateren dat het er bij de Franse overheid wel heel anders aan toe gaat dan in de jaren '30 van de vorige eeuw. Door de prettige omgang voel ik me allesbehalve uitgeleverd en is het fantastisch in Parijs te wonen en te werken. Voor degenen die dat leuk vinden, heb ik hieronder wat taalkwesties opgeschreven die mij in het dagelijkse leven opvallen.

Bonjour! Ça va? Collega's komen elke dag heel vriendelijk gedag zeggen. Het handjes schudden valt erg mee, dat is alleen met collega's die je niet dagelijks tegenkomt. Wat wel onontbeerlijk is, is het steeds vermelden van de voornaam bij het gedag zeggen. Dus: Bonjour Benoît! Bonjour Ludovic! Bonjour Aurélie!

AZERTY Dit is niet echt een taalkwestie maar wel het enige nadeel van werken in Frankrijk: het andere toetsenbord. Wel handig dat je de letters met accenten in één keer aan kan slaan, maar ik word voooral stapelgek van de Q en de A die andersom zitten dan ons QWERTY toetsenbord, zeker omdat ik al meer dan 20 jaar geleden heb geleerd blind te typen. Het veroorzaakt veel gedoe met invoeren van wachtwoorden waarbij je de letters niet ziet.

Les néerlandismes De ultieme valkuil is het woord 'chambre'. Hele generaties leerden dat het kamer betekent in ruime zin. Wil je als Nederlandse ambtenaar nog wel eens zeggen: "Wil je een kopie van mijn nota? Loop maar even mee naar mijn kamer",  gebruik dan in het Frans absoluut het woord 'bureau'. ‘Chambre’ wordt als slaapkamer opgevat en dat plaatst de collegiale verhoudingen wel in een heel ander licht. Ik betrap me zelf er nog steeds op het woord ‘chambre’ te moeten inslikken. Overigens is een Nederlander herkenbaar aan het overmatig gebruik van het woord 'avec'. Verder: een Nederlandse uitdrukking klinkt Frans maar is het toch niet hetzelfde in het Frans. De conducteur van een trein knipt in Frankrijk bijvoorbeeld geen kaartjes maar bestuurt de trein, ‘médecin’ klinkt als medicijn maar er wordt toch de dokter mee bedoeld. Daarnaast krijgen Fransen in de loop der jaren witte haren terwijl het bij ons grijs wordt: gezegdes zijn vaak net iets anders. Fransen vergelijken appels en sinaasappels, terwijl wij het met ordinaire peren moeten doen.
Wat in de uitspraak voor mij heel moeilijk blijft, is het verschil tussen de f en v: in het Nederlands hoor je dat niet. Heel vervelend met foie, voie, foi en voix :-). Ze klinken hetzelfde maar hebben toch een totaal andere betekenis. 

Le français administratif In een verslagje over de Nederlandse verkiezingen had ik simpelweg opgeschreven dat een populistische partij had verloren. Na correctie van mijn tekst las ik dat de kiezers zich van de betreffende partij 'verwijderd hadden'. Op zich prachtige formulering maar het maakt het iets omslachtiger. Terwijl de Nederlandse overheid al jarenlang het beleid voert dat een ambtelijk stuk voor MAVO 3 begrijpelijk is, houden de Franse ambtenaren met trots een soort geheimtaal in stand. Bij mij slaat geregeld de twijfel toe of ik een gewone fout heb gemaakt in het Frans of dat ik geen welluidende ambtelijke proza heb gehanteerd. 

Engels Wat in het verstaan van Fransen echt killing is: Engels. De collega's beheersen het Engels best redelijk maar hun uitspraak heeft een enorm 'Allô, allô' gehalte. Soms wordt een woord verrassend genoeg wel Engels uitgesproken (weekend, zonder Franse 'an' klank op het einde), maar namen worden Frans uitgesproken zoals (David) Camerón of (Mitt) Romnèèè . De gevierde acteur  van James Bond(e) wordt iets van Daniel Crack, alsof het een cocaïnedealer is. Ook veel gebruikt dat mensen ‘stressés’ zijn en als het uit de hand loopt zelfs ‘flippés’.
Filmtitels zijn overigens helemaal vertaald en daardoor niet meer te traceren. Dus de politieke klassieker 'Wag the dog' heet hier plotseling 'Des hommes d'influence'. Principekwestie: moet ik met hen meedoen in de té Franse uitspraak of houd ik stug vast aan een correctere Engelse uitspraak?

Turbotaal Sommige woorden zijn tongbrekers. Prettig dat bijvoorbeeld ‘négociations’ dan in de spreektaal gewoon 'négos' zijn. Groeten als 'à toute à l'heure' en 'à plus tard' worden simpelweg: à toute en à plus. Uit dezelfde categorie: bon aprèm! Ook veel gehoord: oui, je suis dispo(nible).

Tot slot heb ik nogal eens moeite met Franse uitdrukkingen die ogenschijnlijk hele eenvoudige woorden bevatten maar waarvan ik desalniettemin geen idee heb wat het betekent. Een collega vorige week tegen mij: il n'y a pas de quoi! Uuuhh......"er is niet de wat"?  Gelukkig heb ik het kunnen vinden in mijn trouwe 'Le Robert/Van Dale', echt een heel goed woordenboek. Het betekent uiteindelijk gewoon: niets te danken. Tja.

Tot zover: à la prochaine!

[ Nieuws uit Frankrijk ] | [ 1 ] | [ 2 ] | [ 3 ] | [ 4 ] | [ 5 ] | [ 6 ] | [ 7 ] | [ 8 ] | [ 9 ] | [ 10 ] | [ 11 ] | [ 12 ] | [ 13 ] | [ 14 ]

Draag bij!

Heeft u een bijdrage voor het prikbord? Laat het weten via e-mail of dit formulier.

Corejanne Lemmens
Taaltrainingen Frans
Bordeslaan 359
5223 MN 's-Hertogenbosch

06 124 192 00
info@corejannelemmens.nl

privacyverklaring

Taaltrainingen Frans