Woord van de week

02/10/12 Panthéoniser

Volgens een klassieke taalregel eindigen veel nieuwe werkwoorden in het Frans op –er. Nou zal ik de laatste zijn om dit te ontkennen, maar toch krijg ik de indruk (wetenschappelijk onderzocht heb ik het niet) dat –iser minstens zo productief is. Bij –er is het uitgangspunt vaak een zelfstandig naamwoord of een werkwoord van buitenlandse origine: van photocopie knutselen we photocopier en het Engelse ‘to boost’ wordt dan logischerwijs booster. Bij – iser kun je iets moois maken met een zelfstandig naamwoord als uitgangspunt: un robot, robotiser, un hôpital, hospitaliser. Maar ook met een bijvoeglijk naamwoord kun je aan de slag: optimal, optimaliser, féminin, féminiser. Zelfs een eigennaam kan als uitgangspunt dienen: Ronsard wordt ronsardiser en Pasteur uiteraard pasteuriser. Al deze omtrekkende bewegingen leiden naar het woord waar ik onlangs zo enthousiast van werd: panthéoniser. Iedereen zal begrijpen wat ermee bedoeld wordt: ‘mettre au Panthéon’. Het bijzondere van dit voorbeeld is wat mij betreft dat zelfs de naam van een bouwwerk kan dienen als fundament voor een (nieuw) werkwoord. Ik hoorde het in een uitzending van Télématin waarin aandacht werd besteed aan een tentoonstelling over Rousseau in het Panthéon. In het voorjaar heb ik met eigen ogen gezien hoe hij daar ligt, tegenover Voltaire. De heren konden elkaar bij leven niet luchten of zien en nu liggen ze daar, ‘panthéonisés’.

31/10/12 N+1
‘Als je goed bent in taal, kun je een ander voor je laten rekenen’, aldus een cursist, tijden geleden. Wijze en geruststellende woorden, die geregeld van pas komen. Toegegeven, dit ziet er schitterend en behoorlijk diepzinnig uit:

Maar wat moet je ermee, als alfa? Duidelijke taal, daar houden wij meer van. Daarom was het wel even schrikken deze week, toen ik met een cursist een oefening ging bespreken, waarboven stond: 'Négocier avec son n+1'. N+1? Duidelijke taal hadden we toch gezegd? Uiteraard had ik het tijdens mijn lesvoorbereiding opgezocht: 'En France, lorsque nous parlons de nos supérieurs hiérarchiques, nous utilisons souvent l’expression N+1 pour désigner la personne étant notre supérieur direct, N+2 pour désigner le chef de notre chef et ainsi de suite. Ceci signifie que nous nous considérons comme étant au Niveau hiérarchique N et chaque échelon supérieur est exprimé par un +1, +2, etc.' Nou nou, le chef was misschien simpeler geweest.
En mijn cursist? Die begreep meteen wat een n+1 was. Hij is dan ook een beta.

[ Woord van de week ] | [ 1 ] | [ 2 ] | [ 3 ] | [ 4 ] | [ 5 ] | [ 6 ] | [ 7 ] | [ 8 ] | [ 9 ] | [ 10 ] | [ 11 ] | [ 12 ] | [ 13 ] | [ 14 ] | [ 15 ] | [ 16 ] | [ 17 ] | [ 18 ] | [ 19 ] | [ 20 ] | [ 21 ] | [ 22 ] | [ 23 ] | [ 24 ] | [ 25 ] | [ 26 ] | [ 27 ] | [ 28 ] | [ 29 ] | [ 30 ] | [ 31 ] | [ 32 ] | [ 33 ] | [ 34 ] | [ 35 ]

Draag bij!

Heeft u een bijdrage voor het prikbord? Laat het weten via e-mail of dit formulier.

Corejanne Lemmens
Taaltrainingen Frans
Bordeslaan 359
5223 MN 's-Hertogenbosch

06 124 192 00
info@corejannelemmens.nl

privacyverklaring

Taaltrainingen Frans